Georganiseerde informele zorg draagt bij aan het matigen van de groei in zorguitgaven door 

1. de vraag naar psychosociale zorg in ziekenhuizen en bij huisartsen te verminderen (directe besparing op zorgkosten); en
2. lagere zorgconsumptie als gevolg van doorwerkingseffecten van georganiseerde informele zorg (indirecte besparing op zorgkosten).

Georganiseerde informele zorg genereert besparingen in de formele oncologiezorg 
De inzet van georganiseerde informele psychosociale zorg leidt tot een directe kostenbesparing in de formele zorg, omdat daarmee zorgtaken verschuiven naar de informele zorg. Onderzoek bevestigt dit: gasten van IPSO centra geven aan dat zij vaker een beroep zouden doen op formele zorg als zij niet bij een IPSO centrum terecht zouden kunnen. In 2022 zorgden de destijds 80 IPSO centra voor 150.000-200.000 minder consulten in de formele zorg. In financiële termen gaat het om 7,9 – 11,1 miljoen euro’s vermeden zorgkosten per jaar.[1] Medisch specialisten geven aan dat de vermeden herhaalzorg ook een besparing oplevert in onnodige diagnostiek. De hoogte van die besparingen is niet bekend, en komt bovenop de besparingen aan vermeden consulten. 

Het ligt voor de hand dat ook het werk van kankerpatiëntenorganisaties en VPTZ consulten en diagnostiek in de formele zorg voorkomt. De besparingen op kosten in de formele zorg  die de georganiseerde informele psychosociale zorg als geheel genereert, zal daarom waarschijnlijk een veelvoud zijn van de besparingen dankzij de IPSO centra.

Meer bekendheid van de georganiseerde informele zorg kan deze financiële baten vergroten.  Zo zou het aantal patiënten dat gebruik maakt van IPSO centra met zo’n 33% kunnen toenemen als meer mensen van het bestaan weten en de weg ernaartoe vinden[2]. Een goed samenspel tussen de formele en informele zorg is daarin een belangrijke voorwaarde. 

Indirecte besparing zorgkosten door informele psychosociale zorg 
Informele psychosociale zorg helpt mensen die leven met en na kanker bij het omgaan met de  emotionele, fysieke en psychische gevolgen van de ziekte, en versterkt de eigen regie. Dat draagt bij aan de kwaliteit van leven, re-integratie naar werk, sociale relaties en zelfmanagement van mensen die leven met kanker, en hun naasten.[3] Deze resultaten werken hebben als doorwerkingseffect dat het (toekomstig) beroep op zorg lager zal zijn dan zonder de informele psychosociale steun het geval zou zijn geweest. Recent onderzoek[4] laat zien dat bestaanszekerheid en sociale omstandigheden een belangrijke rol spelen in zorggebruik en zorgkosten. Inkomenszekerheid, het hebben van een sociaal netwerk en hulpbronnen, en werk(omstandigheden) hangen sterk samen met verschillen in gezondheid en zorggebruik.  Anders gesteld: wie geldzorgen heeft, geen vast werk heeft of weinig steun van anderen ervaart, is kwetsbaarder,  heeft meer kans op gezondheidsproblemen en zal vaker naar de huisarts of het ziekenhuis gaan.[5] De preventieve effecten van informele zorg op zorgkosten zijn niet gekwantificeerd, maar mogelijk hoger dan de directe kostenbesparingen omdat zij over een lange periode optreden.

Monique, kreeg 8 jaar geleden de diagnose borstkanker

‘Het advies was rustig aan doen. Maar thuisblijven maakt je wereld zo klein. Ook het contact met gezonde mensen die op bezoek kwamen was lastig. Zij zeiden telkens dat ik er zo goed uitzag, maar van binnen voelde ik me zo ontzettend moe. Ik moest continu mijn grenzen bewaken en uitleggen dat ik over 5 minuten graag af wilde ronden. Dit was heel lastig, want je wilt mensen niet wegsturen. Je bent juist zo blij met hun bezoek.

Het IPSO centrum heeft mij enorm geholpen om in deze periode zelf aan het roer te blijven staan en de regie te pakken. Ik nam daar deel aan de yogalessen. Zo fijn om voor de verandering niks uit te hoeven leggen. Iedereen daar weet waar je doorheen gaat. Door in lesverband bezig te zijn hoefde ik het niet alleen te doen. Het centrum was voor mij echt het lijntje naar meedoen aan de normale maatschappij. Ik was heel ongelukkig geweest als het IPSO centrum er niet was geweest. Zij kijken heel individueel naar wat heb je nodig, wat levert het je op en hoe helpen we je de regie te houden over het stukje leven waar je nog wel invloed op hebt. Precies waar ik behoefte aan had.’

Bron: ipso.nl/verhalen

[1] Ecorys (2023) Maatschappelijke waarde van informele psychosociale zorg 

[2] Idem

[3] Idem

[4] Meulman, Iris (2025) Decoding the divide: describing, explaining and valuing socioeconomic differences in health and healthcare utilization

[5] RIVM (2025) Twee keer zoveel zorggebruik bij lager inkomen: gezondheid en bestaanszekerheid maken het verschil