Georganiseerde informele psychosociale zorg bij kanker draagt bij aan de kwaliteit van leven van mensen die kanker hebben (gehad), blijkt uit internationaal onderzoek.[1] Lotgenotencontact speelt daarin een belangrijke rol: mensen die leven met kanker vinden het bemoedigend om de ervaringen van anderen te horen en gebruiken lotgenoten als positief rolmodel. Ook in Nederland hebben veel (73%) mensen met kanker op enig moment in hun patiëntreis behoefte aan lotgenotencontact.[2] . 

Het meest bekende effect van informele psychosociale zorg is dat op de mentale gezondheid: mensen met kanker ervaren vaak minder angstgevoelens en depressie dankzij contact met lotgenoten en vrijwilligers die een luisterend oor bieden. Ook ervaren zij meer  sociale steun. Dat kan de sociale stress verlagen in persoonlijke relaties met familie, vrienden en in de communicatie met het zorgteam. Daarnaast voorziet informele psychosociale zorg in een kennis- en informatiebehoefte, en kan het positief bijdragen aan het lichamelijk welbevinden, bijvoorbeeld bij het omgaan met vermoeidheid en pijn.  

De ervaringen van mensen die leven met en na kanker met de georganiseerde informele zorg in Nederland bevestigen dit beeld.

Bron: Ecorys (2023)

De overgrote meerderheid (94%) van mensen die leven met of na borstkanker en die via de Borstkankervereniging Nederland deelnamen aan lotgenotencontact, zeggen dat dit waardevol is geweest door de steun, (h)erkenning en begrip, tips, informatie en een luisterend oor die zij daar vonden. De aansluiting op de eigen situatie, bijvoorbeeld de medische situatie, ervaren (late) gevolgen en leeftijd is daarbij belangrijk.[3]

Ruim 70% van de gasten van de IPSO centra ervaart op alle dimensies van Positieve Gezondheid een grote tot zeer grote verbetering. De helft van alle respondenten waardeert de bijdrage van IPSO centra aan hun mentaal welbevinden, kwaliteit van leven, maatschappelijke participatie en zingeving met een rapportcijfer 8 of hoger, gemiddeld ligt de score ruim boven de 7. De bijdragen aan mentaal welbevinden is het hoogst, gevolgd door kwaliteit van leven.[4]

Bron: IPSO (2023, 2024)

Ook de vrijwilligers van VPTZ geven in de laatste levensfase mentale en fysieke ondersteuning aan patiënten en hun naasten (mantelzorgers), en geven informatie over alles wat geregeld moet worden na een overlijden[5]. Cliënten waarderen de inzet van vrijwilligers bij hen thuis met het rapportcijfer 9,4. 

Informele psychosociale zorg draagt ook bij aan de kwaliteit van leven van de vrijwilligers die de zorg verlenen. Zij ontlenen zingeving en voldoening aan hun activiteiten omdat zij van betekenis kunnen zijn voor anderen.                         

[1] Ecorys (2023) Internationaal literatuuronderzoek informele psychosociale zorg bij kanker

[2] NFK (2022) Factsheet DJE Lotgenotencontact

[3] Idem

[4] IPSO. Landelijke resultaten van gasttevredenheid onderzoeken 2023 en 2024

[5] Van Leussen, C (2024) Bitterzoete tijd voor jezelf. De meerwaarde van een vrijwilliger thuis in de laatste levensfase van een patiënt met diens naasten.