Wat is Positieve Gezondheid?
De aandacht in de zorg gaat van oudsher uit naar klachten en gezondheidsproblemen. Maar een mens is meer dan zijn of haar ziekte. Positieve Gezondheid verbreedt de focus van ziekte naar de mensen zelf en wat hun leven betekenisvol maakt. Deze bredere benadering draagt bij aan het vermogen van mensen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen om te gaan. En mensen met kanker hebben precies dat vermogen hard nodig!
Positieve Gezondheid staat centraal in ons gezondheidsbeleid
Positieve Gezondheid speelt een centrale rol in het Nederlandse gezondheidsbeleid, dat een brede kijk op gezondheid propageert: “Gezondheid kent niet alleen lichamelijke kanten, maar gaat ook over het vermogen je aan te passen, je welbevinden, over eigen regie, veerkracht, participatie en zingeving.” Niet alleen (medische) zorg maar ook veel andere beleidsterreinen spelen daarbij een rol. In de visie van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is samenwerking tussen domeinen onderling dan ook essentieel .[1]
[1] VWS (2020) Gezondheid breed op de agenda. Landelijke nota gezondheidsbeleid 2020-2024 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/02/29/gezondheid-breed-op-de-agenda
Hoe breng je Positieve Gezondheid in de praktijk?
Een belangrijke ondersteuningstool om een bredere kijk op gezondheid in de praktijk te brengen is het ‘spinnenweb’ Mijn Positieve Gezondheid. Dat helpt mensen om aan de hand van vragen inzicht te krijgen in hoe zij hun brede gezondheid zelf ervaren.
Brede gezondheid is uitgewerkt in zes dimensies: lichaamsfuncties, zingeving, mentaal welbevinden, dagelijks functioneren, meedoen en kwaliteit van leven. De uitkomsten vormen de basis voor het gesprek met zorgverleners en helpen om daadwerkelijk naar de mens achter de patiënt te kijken. Zo wordt duidelijk wat voor hen belangrijk is en hoe zij daar invulling aan kunnen geven. Ook wordt gekeken wat mensen zelf kunnen en waarbij zij (para)medische zorg, informele zorg of ondersteuning vanuit het sociaal domein nodig hebben.
Wie werken met Positieve Gezondheid?
Inmiddels zijn er veel organisaties en beroepsgroepen die werken vanuit Positieve Gezondheid. Met name in de publieke gezondheidszorg, huisartsenzorg, ouderenzorg en bij welzijnsorganisaties vindt deze aanpak zijn weg, ook omdat de combinatie van medische, sociale en maatschappelijke aspecten niet nieuw is in deze sectoren. In de medisch-specialistische zorg – waar iedere kankerpatiënt mee te maken krijgt – is het minder eenvoudig Positieve Gezondheid te integreren. De focus ligt daar voornamelijk op behandeling en genezing, medisch specialisten voelen zich niet altijd capabel om het bredere gesprek met hun patiënten te voeren, en vaak ontbreekt de tijd daarvoor, ook bij verpleegkundigen. Daarnaast is aansluiting bij het sociaal domein moeilijk: door het concentratie- en spreidingsbeleid in de oncologie komen patiënten vaak vanuit verschillende gemeenten, die elk hun eigen inrichting van het sociaal domein hebben. Mensen met kanker hebben daarom niet automatisch toegang tot ondersteuning bij Positieve Gezondheid.
'IPSO centra als Adamas zijn van onschatbare waarde. Zij bieden dingen die wij als dokters en hulpverleners niet kunnen bieden: tijd, aandacht, rust en een ‘warm bad’. Of het geven van niet-medische en praktische informatie en het ondersteunen van mensen om hun leven weer op de rails te krijgen.'
Aart Beeker, Internist hemato-oncoloog, Spaarne Gasthuis. Adamas is het IPSO centrum in Nieuw Vennep.